Mōri Baiyū
Spis treści
Mōri Baiyū (毛利梅友): malarz literat z Nagoi
Mōri Baiyū (毛利梅友, 1871–1953) był japońskim malarzem nurtu Nanga i działał w Nagoi – jednym z ośrodków, w których malarstwo literatów przetrwało aż do głębi XX wieku. Prowincja Owari wokół Nagoi już w XIX wieku wykształciła, dzięki takim malarzom jak Yamamoto Baiitsu i Nakabayashi Chikutō, własną tradycję Nanga, do której mogło nawiązać pokolenie Baiyū.
Baiyū, Baitomo czy Umetomo? O odczycie imienia artystycznego
Imię artystyczne 梅友 odczytuje się jako Baiyū. Obok tego w obiegu są formy Baitomo i Umetomo, wynikające z odmiennych odczytów tych samych dwóch znaków. Wszystkie trzy oznaczają tego samego malarza. Znak 梅 oznacza śliwę – wskazówkę co do motywu, który przewija się przez całą jego twórczość.
Kształcenie i działalność w stowarzyszeniach
Baiyū kształcił się u Mizutaniego Seikoku oraz u Tanomury Chokunyū, jednego z czołowych malarzy literatów okresu Meiji i następcy Tanomury Chikudena. Należał do Towarzystwa Sztuki Tōkai i założył Japońskie Centralne Towarzystwo Malarstwa Nanshū. Tego rodzaju zakładanie stowarzyszeń miało dla Nanga tamtych lat istotne znaczenie: ponieważ malarstwo literatów znajdowało niewiele miejsca w finansowanym przez państwo systemie wystaw, jego przedstawiciele tworzyli sobie własne fora do organizowania wystaw i kształcenia następców.
Kwiat śliwy w blasku księżyca
Śliwa i księżyc tworzą parę motywów, którą malarstwo literatów przejęło z poezji chińskiej. Śliwa kwitnie na nagiej gałęzi, gdy jeszcze jest zimno; księżyc nadaje scenie jej porę i chłód. Malarski efekt powstaje niemal bez użycia koloru: kwiaty pozostają jako białe prześwity, księżyc nie jest namalowany, lecz uwidoczniony poprzez laserunkową poświatę wokół niego. Na jedwabiu udaje się to lepiej niż na papierze, ponieważ podłoże przyjmuje cienkie laserunki równomierniej. Takie kakemono należy do tygodni poprzedzających początek wiosny.
