Satake Eikai (佐竹永海): malarz z Aizu, kontynuator tradycji Tani Bunchō
Satake Eikai (佐竹永海, 1803–1874) był japońskim malarzem, którego twórczość obejmuje okres od późnego okresu Edo po wczesny okres Meiji. Urodził się w regionie Aizu, w dzielnicy Kitakōji miasta zamkowego Wakamatsu, na terenie dzisiejszej prefektury Fukushima. Należy zatem do tych malarzy, którzy z prowincji trafili do Edo i tam wybili się na czoło.
W pracowni Shazanrō: kształcenie u Tani Bunchō
W wieku dwudziestu lat Eikai wstąpił do pracowni Shazanrō (写山楼) prowadzonej przez Tani Bunchō, który w tamtym czasie był najbardziej wpływowym malarzem Edo. Eikai należał tam do wybitnych uczniów. Decydujący wpływ wywarł na niego nie pojedynczy styl, lecz metodyczna postawa Bunchō: równoczesne studiowanie kilku tradycji, określane w japońskiej literaturze jako hasshū kengaku (八宗兼学). Pod tym względem Eikai uchodzi za prawowitego spadkobiercę swojego mistrza – opanował zarówno malarstwo literatów, jak i chińską manierę malarską, kierunek Maruyama-Shijō oraz dworską tradycję yamato-e.
Malarz nadworny lenna Hikone za czasów Ii Naosuke
Eikai został oficjalnym malarzem lenna Hikone (彦根藩御用絵師) i tym samym pozostawał w służbie Ii Naosuke, który jako tairō w decydujący sposób kształtował politykę schyłkowego okresu szogunatu. Później pracował dla kupieckich rodzin z Aizu oraz dla zleceniodawców z Setagaya. Jego pozycja społeczna znajduje odzwierciedlenie w kontaktach z literatami i wpływowymi osobistościami swojej epoki – w sieci powiązań, która dla malarzy tego okresu była zarazem źródłem zleceń, jak i formą kształcenia.
Yamato-e, obrazy kwiatów i ptaków: język obrazowy Eikaia
Za szczególną siłę Eikaia uchodzi jego malarstwo w stylu yamato-e, w którym pozostawił liczne dzieła główne. Poza tym malował postaci historyczne i legendarne, pejzaże oraz studia natury. Ta różnorodność nie jest brakiem własnego profilu, lecz wyraźnym programem szkoły Bunchō: malarz powinien umieć wykonać każdy temat w odpowiedniej dla niego manierze.
Kwitnąca gałąź wiśni jako obraz wiosenny
Ptak śpiewający na kwitnącej gałęzi wiśni jednoznacznie osadza obraz w wiośnie — a tym samym w zaledwie kilku tygodniach roku. Właśnie na tym polega sens zwoju wiszącego (kakemono): wiesza się go na czas danej pory roku, po czym zwija się go ponownie i przechowuje w skrzynce. To, że zwoje wiszące przetrwały ponad dwa stulecia, często w zaskakująco dobrym stanie, jest bezpośrednim skutkiem tej praktyki. Osoba budująca kolekcję według rytmu roku zazwyczaj zaczyna od motywów wiosennych, ponieważ zachowało się ich najwięcej; japońskie zwoje wiszące tego rodzaju należą w Densho do stałego asortymentu.
