Yamauchi Kōsetsu

Yamauchi Kōsetsu (山内香雪): kaligraf i bunjin późnego okresu Edo

Yamauchi Kōsetsu (山内香雪, 1799–1860) był japońskim kaligrafem, poetą i malarzem-literatem. Zaliczał się do bunjin – tego typu wykształconego dyletanta w pierwotnym znaczeniu tego słowa, który uprawiał kaligrafię, poezję i malarstwo jako sztuki ze sobą powiązane i który właśnie nie postrzegał siebie jako rzemieślnika jednej pojedynczej dziedziny.

Od samuraja z Aizu do ucznia Ichikawy Beiana

Kōsetsu pochodził ze stanu samurajskiego lenna Aizu, na terenie dzisiejszej prefektury Fukushima. W 1820 roku udał się do Edo, gdzie obracał się w kręgu Kamedy Bōsaia i Ōkubo Shibutsu, dwóch centralnych postaci ówczesnej sceny literackiej Edo. Jako kaligraf został uczniem Ichikawy Beiana, zaliczanego do trzech najznamienitszych kaligrafów okresu Bakumatsu. Podróże zaprowadziły Kōsetsu do Kyōto oraz do Nagasaki – to ostatnie było dla literatów szczególnie interesujące, ponieważ dostępne tam były bezpośrednio chińskie wzorce i księgi. Później prowadził w Edo własną prywatną szkołę.

Imiona

Jego imię zwyczajowe brzmiało Shin (晋), jego azana brzmiała Kiitsu (希逸). Jako gō przyjął między innymi Isshidō (一枝堂). Taka wielość imion jest u bunjin regułą i należy ją uwzględniać przy przypisywaniu sygnatury.

Obraz i inskrypcja: gatunek bunjin

W malarstwie literatów obraz i tekst nie są rzeczami odrębnymi. Mnich łowiący krewetki, obok linijka pisma tą samą ręką: inskrypcja komentuje scenę, umieszcza ją w kontekście lub przeciwstawia jej coś, a charakter pisma należy do oddziaływania obrazu. Kto chce kupić taki zwój (kakemono), powinien zatem przyjrzeć się partii pisma tak samo jak motywowi — u bunjin, którego głównym obszarem była kaligrafia, jest to często trudniejsza część. Także pytanie, czy gatunek i okres danego obiektu pasują do kaligrafa okresu Bakumatsu, wyjaśnia się najczęściej na podstawie pisma.