Kawasaki Shōko (川崎小虎): od yamato-e do drobnego motywu
Kawasaki Shōko (川崎小虎, 1886–1977) był japońskim malarzem nihonga. Urodził się w Gifu i nosił pierwotnie imię Nakano Ryūichi; nazwisko Kawasaki przyjął później. Jego droga wiodła od dworskiej tradycji malarskiej do malarstwa o wyraźnie skromnym charakterze – rozwój ten jest znamienny dla japońskiego malarstwa XX wieku w ogóle.
Yamato-e dziadka
Dziadek Shōko, malarz Kawasaki Chitora, wprowadzał go w yamato-e już jako dziecko – tę klasyczną japońską tradycję malarską z kryjącym kolorem, wyraźnym konturem i literackimi tematami obrazowymi. Po śmierci Chitory w roku 1902 Shōko kontynuował naukę u Kobori Tomoto, należącego do tego samego kierunku. W roku 1910 ukończył Akademię Sztuk Pięknych w Tokio.
Przemiana dzieła i wpływ na Higashiyamę Kaii
Początkowo Shōko tworzył w lirycznym stylu yamato-e swoich nauczycieli. Z biegiem lat na pierwszy plan wysunęły się tematy bardziej ludzkie, w podeszłym wieku zaś drobne motywy z natury i świata zwierząt – kwiat, owad, ptak. W roku 1961 przyznano mu Nagrodę Akademii Cesarskiej. Jego najstarsza córka poślubiła Higashiyamę Kaii, najważniejszego japońskiego malarza pejzażysty okresu powojennego; poglądy Shōko wywarły wpływ na jego późniejszą twórczość.
Hibiskus i konik polny: obraz późnego lata
Hibiskus kwitnie późnym latem, a każdy kwiat trwa tylko jeden dzień – okoliczność, która w japońskiej tradycji malarskiej czyni go symbolem przemijania. Konik polny obok wyznacza skalę i wprowadza do obrazu porę dnia: należy do godzin, w których upał zaczyna słabnąć. Takie motywy wymagają niewielkiego nakładu i dużej precyzji, a wiesza się je w tokonoma na tygodnie między pełnią lata a początkiem jesieni.
